Auteur: Alex Verhagen

Het moeilijkste wat er is? Een gebouw ontwerpen met volledige ontwerpvrijheid. Nul voorwaarden en the sky is the limit. Het andere uiterste – alles volledig dichtgetimmerd en voorgeschreven – is overigens niet per definitie het eenvoudigste. De gebouwen die ik ontwerp zitten er gelukkig ergens tussenin. De ene keer wat meer vrijheid, de andere keer wat meer voorschriften. De ene opdrachtgever weet namelijk al precies wat hij of zij nodig heeft en wat er kan en mag. De ander vaart meer op onze kennis en ervaring.

Maar naast de eisen en wensen van de opdrachtgever, regels uit het Bouwbesluit en de welstand hebben we ook onszelf wat regels opgelegd. Al is regels eigenlijk niet de juiste term. Ons bouwconcept is gebaseerd op Legolisering. Dat houdt in dat we werken met een aantal standaard bouwelementen, een soort “grote mensen” Lego. Daar kunnen we bijna oneindig mee variëren. Vergelijk het maar met een viercijferige code. Alleen daarmee kun je al 10.000 combinaties maken.

Natuurlijk zijn met onze ‘Legoblokjes’ niet alle combinaties mogelijk. Zeker nu we aan onze betonelementen ook houtelementen zijn gaan toevoegen. Iedereen die vroeger weleens met Lego speelde, weet dat je bij een legobouwwerk niet zomaar Legoblokjes door houten blokken kan vervangen. Inmiddels hebben we daar ook oplossingen voor, nieuwe verbindingen waarmee we hybride kunnen bouwen. En uiteraard standaardiseren we die nieuwe type verbindingen ook weer. Want iets wat goed werkt en zich bewezen heeft, gebruiken we graag opnieuw.

Out of the box denken met wat er in de box zit

Zo maken we onze ‘Legodoos’ zo compleet en tegelijkertijd zo efficiënt mogelijk. Voor mijzelf is het soms een valkuil om eerst vanuit die doos met steentjes te denken. Ik betrap mezelf er soms op dat ik eerst naar de uitvoerbaarheid kijk en daarmee beperk je je zelf in je ontwerpvrijheid. Dan draai ik het om en maak ik eerst het ontwerp en kijk ik hoe ik dat met onze vaste elementen kan invullen. Out of the box denken met wat er in de box zit dus. Het voordeel van Legolisering is dat je problemen in de uitvoering voorkomt. Het is een beproefd concept waarmee we met vaste elementen voor elke opdrachtgever maatwerk kunnen leveren.

Tot op het uur nauwkeurig plannen

En dat standaardiseren gaat nog verder dan alleen de bouwelementen. In het ontwerptraject kijkt bijvoorbeeld ook al een projectleider mee om te bepalen wat de optimale bouwvolgorde is, of de kraan overal bij kan, et cetera. Daarnaast weten we uit ervaring hoelang het gemiddeld duurt om elk element te monteren. Op die manier sta je nooit voor verrassingen tijdens de uitvoering. We kunnen tot op de dag, zelfs tot op het uur nauwkeurig alles inplannen. 4D plannen noemen we dat ook wel.

Circulaire Legodoos

Zoals ik in het begin al aangaf, is onbeperkte ontwerpvrijheid voor mij geen utopia. Wij hebben ervoor gekozen om te werken met standaardelementen en daar moet ik als architect rekening mee houden. In het maken van de combinaties, het zoeken naar oplossingen zit voor mij de uitdaging. En statisch is die doos overigens niet. De laatste jaren hebben we er onder andere elementen van hout aan toegevoegd en onlangs van circulair beton. Gave ontwikkelingen waar ik nog veel van verwacht. Een legodoos met een vaste kern van duurzame standaardelementen aangevuld met een wisselend assortiment van circulaire materialen. Geoogst uit bestaande gebouwen. Zo zie ik onze Legodoos van de toekomst.