BLOG: Energieneutraal bouwen, waar moet je op letten?

Als je tegenwoordig een nieuw bedrijfspand gaat bouwen, ontkom je er niet aan om na te denken over het energieverbruik. De wetgeving op dit gebied wordt alleen maar verder aangescherpt en steeds meer ondernemers hebben de ambitie om energieneutraal te bouwen. Hartstikke mooi, maar er zijn wel een aantal randvoorwaarden om rekening mee te houden. In dit blog heb ik de belangrijkste op een rijtje gezet:

1.    Is energieneutraal bouwen hetzelfde als ‘nul op de meter’?
Er zijn meerdere interpretaties van de term energieneutraal bouwen. Als je ervoor kiest om energieneutraal te gaan bouwen is het dus goed om vooraf te bepalen wat je ambitie is. De bekendste vormen van energieneutraal bouwen zijn ‘EPC 0’ en ‘nul op de meter’.

Bij EPC 0 (EPC = Energie Prestatie Coëfficiënt, de energiezuinigheid van een gebouw) heeft een gebouw een EPC van 0 of lager. Hierbij wordt alleen gekeken naar het gebouw zelf zonder rekening te houden met wat er zich in het pand afspeelt. Eigenlijk is EPC 0 een achterhaalde term, want per 31-12-2019 houdt deze op met bestaan. Hiervoor in de plaats komt de BENG, waarvan de voorwaarden op dit moment nog niet definitief zijn. In ieder geval zal van gebouwen die na 01-01-2020 gerealiseerd worden standaard een energiezuinigheid geëist worden die vergelijkbaar is met een huidige EPC van 0.
Met ‘0 op de meter’ bedoelen we dat het daadwerkelijk energieverbruik over een heel jaar 0 is. Het grootste verschil met EPC 0 is dat hierbij ook de gebouwdelen die niet onder de EPC vallen zoals (lichte) industriefunctie en de procesgebonden installaties in het energieverbruik worden meegenomen. In de praktijk is energieneutraal voor mij dan ook gelijk aan 0 op de meter.

2.    Moet ik zelf energie opwekken?
Ja, maar de eerste stap naar energieneutraal bouwen zal altijd het nemen van energiebesparende maatregelen zijn. Denk hierbij aan hogere isolatiewaarden, LED-verlichting en lichtmanagement, maar ook aan energiebesparing in het bedrijfsproces. Kan het rollend materieel ook elektrisch, is het een optie om over te stappen naar energiezuinigere machines, etc.? Onderzoek welke mogelijkheden er binnen uw organisatie zijn.
 
Maar zelfs na energiebesparende maatregelen zal er altijd een restverbruik overblijven. Bij veel bedrijven moet de bedrijfshal immers verwarmd worden en verbruiken procesgebonden installaties ook (veel) energie. Om dit te kunnen compenseren dient het gebouw zelf energie op te wekken. Het meest voor de hand liggend is dan het toepassen van zonnepanelen en ik kan wel zeggen dat dat in bijna alle gevallen een vereiste is om energieneutraal te bouwen.

3.    Is energieneutraal bouwen altijd gasloos?
Energieneutraal en gasloos worden vaak als synoniemen gezien, maar je kunt ook energieneutraal bouwen mét een gasaansluiting. Daar zitten wel wat haken en ogen aan. Sinds 1 juli 2018 is namelijk de aansluitverplichting van aardgas (bedoeld voor verwarming) voor woningen en bedrijven komen te vervallen. Daardoor is het in de praktijk vaak niet meer mogelijk om een nieuwe aansluiting te realiseren.

De benodigde verwarmingscapaciteit van een kantoor en/of bedrijfshal is echter soms zo groot dat er sprake is van een grootverbruikaansluiting, waardoor een gasaansluiting wel mogelijk is. Omdat de initiële investering van de elektrische alternatieven over het algemeen duurder is, kan een gasgestookte installatie kostentechnisch interessant zijn. Wil je in dat geval nu of in de toekomst toch energieneutraal zijn, dan zijn er wel een aantal aandachtspunten om rekening mee te houden.

  • Zorg altijd voor een goede isolatie van je bedrijfshal, waardoor het benodigd vermogen omlaag kan. De isolatietechnieken zijn tegenwoordig zo ver ontwikkeld, dat je in sommige gevallen zelfs alleen op de strengste winterdagen actief moet verwarmen.
  • Een klimaatinstallatie bestaat doorgaans niet uit één geheel, maar uit meerdere uitwisselbare onderdelen. Zorg daarom voor een installatie waarbij de gasgestookte componenten relatief makkelijk uitgewisseld kunnen worden met all electric componenten. Zo hoef je niet de gehele installatie te vervangen zodra dit nodig is en ben je voorbereid op de toekomst.
  • Doordat het rendement van gasgestookte installaties doorgaans lager ligt dan de alternatieven, zul je om energieneutraal te zijn meer inspanning aan de kant van opwekking moeten leveren.

4.    Hoe zit het met de transportcapaciteit in mijn regio?
Wanneer je voor je energieopwekking gebruik maakt van zonnepanelen, zul je altijd energie terugleveren aan het landelijke elektriciteitsnetwerk. Denk alleen maar aan zon- en feestdagen waarop er geen energie wordt gebruikt in het bedrijf. In sommige regio’s kan de netbeheerder de explosieve groei van lokale opwekking echter niet bijhouden. Als gevolg daarvan zijn er gebieden aangewezen waarbij teruglevering beperkt wordt aangenomen of zelfs voor onbepaalde tijd niet wordt aangesloten. Het is dus zaak om dit vooraf uit te zoeken. Op de website van bijvoorbeeld Enexis is aangegeven om welke gebieden het in hun regio gaat: https://www.enexis.nl/zakelijk/duurzaam/beperkte-capaciteit/gebieden-met-schaarste

5.    Kan ik aanspraak maken op subsidie?
In de basis zijn er aan energieneutraal bouwen geen subsidieregelingen verbonden. Op de verschillende onderdelen zoals zonnepanelen en warmtepompen weer wel. Denk aan de Stimulering Duurzame Energie (SDE+), Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) en Energie Investeringsaftrek (EIA). Deze hebben wel raakvlakken met onder andere duurzaam bouwen. Zie het maar als communicerende vaten. Voor een warmtepomp kun je bijvoorbeeld fiscaal voordeel behalen met de EIA (energieneutraal bouwen) óf de MIA (Milieu Investeringsaftrek - duurzaam bouwen). Het is echter niet mogelijk om op beide regelingen aanspraak te maken.

Daarnaast is er nog de regeling groenprojecten. Hierbij kunt u een rentekorting bij de bank ontvangen van 0,25 - 0,50 % op een lening van maximaal € 9.500.000,-. De jaarlijkse rentekorting kan zo oplopen tot € 47.500,- per jaar. Deze regeling is wel verweven met de huidige EPC. Hierdoor zal deze waarschijnlijk niet verdwijnen, maar wel een andere vorm gaan aannemen.

Kortom, genoeg stof tot nadenken als u besluit om energieneutraal te gaan bouwen. Meer weten? Neem gerust contact met mij op. Bel 088 205 34 00 of mail naar info@hercuton.jajo.com.

Ronald Meijer
Manager Installaties Hercuton